504 tysiące złotych zadośćuczynień i odszkodowania, a do tego odsetki naliczane od marca 2022 roku – takie jest rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu w sprawie śmierci 50-letniej pacjentki Specjalistycznego Szpitala im. dra Alfreda Sokołowskiego w Wałbrzychu. Kobieta, pomimo unieruchomienia pasami, uwolniła się i wypadła z okna szpitalnej sali. Kilka godzin później zmarła. Choć prokuratura wcześniej umorzyła śledztwo, sądy cywilne obu instancji uznały, że szpital ponosi odpowiedzialność za niewłaściwą organizację opieki nad pacjentką.
Do tragedii doszło 14 czerwca 2021 roku. Renata H., 50-letnia kobieta, przebywała na Oddziale Internistyczno-Infekcyjnym szpitala w Wałbrzychu. Została tam przewieziona dwa dni wcześniej ze szpitala w Trzebnicy, gdzie rozpoznano u niej między innymi wirusowe zapalenie wątroby typu A, zakażenie układu moczowego i niewydolność nerek. W dokumentacji medycznej odnotowano również zespół zależności od alkoholu.
Ze względu na chorobę zakaźną pacjentkę umieszczono w jednoosobowej sali izolacyjnej. Już w chwili przyjęcia do wałbrzyskiego szpitala stwierdzono u niej omamy wzrokowe i objawy majaczenia. Zaburzenia świadomości utrzymywały się także następnego dnia, a ich nasilenie okresowo się zmieniało. O niepokojącym zachowaniu matki personel szpitala informowali również jej najbliżsi.
Dramatyczne wydarzenia 14 czerwca 2021 roku
W dniu wypadku stan psychiczny pacjentki wyraźnie się pogorszył. Kobieta była pobudzona, opuszczała salę, nie reagowała na polecenia personelu i przejawiała agresję słowną. Nie orientowała się, gdzie przebywa, mówiła o widzianych przez siebie osobach, których w rzeczywistości nie było. Podczas rozmów telefonicznych z rodziną wypowiadała się chaotycznie i prosiła bliskich o zabranie jej ze szpitala.
Około godziny 11:00 personel zdecydował o zastosowaniu przymusu bezpośredniego. Pacjentkę unieruchomiono na łóżku pasami obejmującymi ręce i nogi oraz podano jej domięśniowo 5 mg haloperidolu – leku o działaniu przeciwpsychotycznym i uspokajającym. Samo zastosowanie przymusu było uzasadnione stanem zdrowia kobiety, co potwierdzili później biegli i sądy.
Kluczowe okazało się jednak to, co wydarzyło się po unieruchomieniu. Zgodnie z procedurą obowiązującą w szpitalu stan pacjentki miał być kontrolowany co 15 minut. W dokumentacji odnotowano dwie kontrole, o godzinie 11:15 i 11:30. Podczas drugiej pielęgniarka otworzyła drzwi sali i z progu obserwowała kobietę. Nie podeszła jednak bezpośrednio do łóżka, aby fizycznie sprawdzić zapięcie pasów.
Pacjentka nadal była pobudzona i próbowała się uwolnić. Mimo to pozostawiono ją samą w sali, której łóżko znajdowało się częściowo pod oknem. Pomieszczenie nie było objęte monitoringiem, a podany lek nie osiągnął jeszcze oczekiwanego działania uspokajającego.
Niedługo później kobieta zdołała uwolnić ręce i nogi z pasów, opuściła łóżko i znalazła się za oknem. Spadła z wysokości około 10 metrów. Nie ustalono jednoznacznie, czy wypadła przypadkowo, czy też wyskoczyła, próbując opuścić szpital. Około godziny 11:40 pracownik rehabilitacji zauważył ją pod oknami budynku i zaalarmował personel.
Bezpośrednio po upadku Renata H. była jeszcze przytomna i odpowiadała na pytania. Początkowo nie stwierdzono u niej wyraźnych zewnętrznych obrażeń, jednak jej stan szybko się pogarszał. Badania wykazały rozległy uraz wielonarządowy, w tym obrażenia klatki piersiowej, miednicy oraz masywny krwiak podtwardówkowy mózgu.
Pacjentkę przewieziono na Szpitalny Oddział Ratunkowy, a następnie na oddział neurochirurgii, gdzie przeprowadzono pilną operację usunięcia krwiaka. Pomimo podjętego leczenia i wielokrotnych czynności resuscytacyjnych nie udało się jej uratować. Zgon stwierdzono tego samego dnia o godzinie 17:05.
Dodatkowym źródłem cierpienia dla rodziny były okoliczności przekazywania informacji o wypadku. Dwoje dzieci przyjechało do szpitala, nie wiedząc jeszcze, co wydarzyło się z ich matką. Jak ustalił później sąd, początkowo nie poinformowano ich o upadku z okna, wskazując jedynie, że pacjentka jest poddawana badaniom i intensywnym czynnościom medycznym. O rzeczywistym przebiegu zdarzenia dowiedzieli się później.
Prokuratura nie stwierdziła przestępstwa
Śmierć pacjentki stała się przedmiotem śledztwa Prokuratury Rejonowej w Wałbrzychu, prowadzonego pod sygnaturą PR 3 Ds. 95.2021.S. Badano zarówno prawidłowość nadzoru nad kobietą przed upadkiem, jak i postępowanie medyczne po wypadku, w tym przebieg operacji neurochirurgicznej.
W postępowaniu uzyskano opinie zespołu biegłych Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Biegli ocenili, że zastosowane unieruchomienie było uzasadnione, pasy odpowiadały wymaganiom technicznym, a personel realizował procedury przyjęte w placówce. Jednocześnie zaznaczyli, że w przypadku pacjenta z tak nasilonymi zaburzeniami świadomości optymalnym rozwiązaniem byłby ciągły, bezpośredni nadzór, przynajmniej do czasu rozpoczęcia działania leków uspokajających.
Ostatecznie 11 października 2022 roku prokuratura umorzyła śledztwo, uznając, że nie stwierdzono znamion czynu zabronionego. Rozstrzygnięcie obejmowało zarówno zarzuty dotyczące niewłaściwego nadzoru nad pacjentką, jak i ewentualnych nieprawidłowości podczas leczenia operacyjnego.
Umorzenie postępowania karnego nie zakończyło jednak sporu o odpowiedzialność szpitala.
Rodzina zażądała 758 tysięcy złotych
Najbliżsi zmarłej – troje dorosłych dzieci, partner życiowy oraz matka – wystąpili z roszczeniami odszkodowawczymi przeciwko Specjalistycznemu Szpitalowi im. dra Alfreda Sokołowskiego w Wałbrzychu oraz jego ubezpieczycielowi, STU ERGO HESTIA S.A.
Każde z trojga dzieci oraz partner życiowy dochodzili po 150 tysięcy złotych zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej. Matka zmarłej domagała się 130 tysięcy złotych zadośćuczynienia oraz dodatkowych 24 tysięcy złotych odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej. Jedna z córek wystąpiła także o zwrot 4 tysięcy złotych kosztów pogrzebu.
Łączna wartość dochodzonych roszczeń wyniosła 758 tysięcy złotych, nie licząc odsetek i kosztów procesu.
Szpital oraz ubezpieczyciel odmówili dobrowolnej wypłaty świadczeń, a następnie domagali się oddalenia powództwa w całości. Utrzymywali, że personel dochował należytej staranności i stosował obowiązujące procedury. Wskazywali także, że nawet prawidłowe unieruchomienie nie daje całkowitej gwarancji, iż pacjent nie uwolni się z pasów.
Szpital powoływał się również na trudności organizacyjne i kadrowe oraz warunki funkcjonowania placówki podczas epidemii COVID-19. W jego argumentacji pojawiała się także choroba alkoholowa pacjentki. Pozwani kwestionowali zarówno podstawy odpowiedzialności, jak i wysokość żądanych świadczeń.
Sąd Okręgowy: zawiodła organizacja opieki
Sprawę rozpoznawał Sąd Okręgowy we Wrocławiu pod sygnaturą XII C 357/23. Wyrokiem z 24 września 2025 roku sąd uznał, że szpital ponosi odpowiedzialność za śmierć pacjentki w związku z błędem organizacyjnym i niewystarczającym nadzorem.
W uzasadnieniu podkreślono, że samo przestrzeganie przyjętej procedury nie przesądza o zapewnieniu pacjentowi należytej opieki. Kontrole wykonywane nie rzadziej niż co 15 minut stanowią wymóg minimalny, który w sytuacji szczególnego zagrożenia może okazać się niewystarczający.
Sąd zwrócił uwagę, że personel wiedział o zaburzeniach świadomości pacjentki, jej pobudzeniu oraz próbach uwolnienia się z pasów. W takich okolicznościach należało zapewnić bardziej intensywną obserwację, zwłaszcza że lek uspokajający nie zaczął jeszcze w pełni działać. Za niewystarczającą uznano również kontrolę polegającą jedynie na spojrzeniu na pacjentkę z progu sali.
W uzasadnieniu znalazło się jednoznaczne stwierdzenie: „Wypełnienie minimum nie jest dochowaniem staranności”.
Jak wyjaśnia adwokat Ilona Kwiecień, reprezentująca rodzinę zmarłej, podstawowym zagadnieniem tej sprawy było ustalenie, czy szpital rzeczywiście zapewnił pacjentce bezpieczeństwo, a nie jedynie formalnie wykonał obowiązujące procedury.
– Nie kwestionowaliśmy samej decyzji o zastosowaniu przymusu bezpośredniego. Istota sprawy sprowadzała się do tego, czy po unieruchomieniu pacjentki zapewniono jej opiekę odpowiednią do zagrożenia. Personel wiedział o zaburzeniach świadomości i silnym pobudzeniu kobiety, a także o możliwości samodzielnego uwolnienia się z pasów. Samo odnotowanie kontroli w dokumentacji nie mogło zastąpić rzeczywistego nadzoru nad pacjentką – wskazuje mecenas Ilona Kwiecień.
Sąd odrzucił także argumentację dotyczącą przyczynienia się pacjentki do zdarzenia z powodu choroby alkoholowej. Podkreślił, że niezależnie od przyczyn zaburzeń zdrowotnych szpital ma obowiązek zapewnienia pacjentowi odpowiedniej opieki, dostosowanej do jego stanu.
Sąd Okręgowy zasądził na rzecz rodziny łącznie 734 tysiące złotych, w tym 730 tysięcy złotych zadośćuczynień oraz 4 tysiące złotych zwrotu kosztów pogrzebu. Oddalił jedynie dodatkowe żądanie matki zmarłej dotyczące 24 tysięcy złotych odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej. Od przyznanych świadczeń zasądzono odsetki ustawowe za opóźnienie od 11 marca 2022 roku.
Sąd Apelacyjny potwierdził odpowiedzialność szpitala
Od wyroku odwołały się zarówno szpital, jak i jego ubezpieczyciel. Obaj pozwani nadal domagali się oddalenia powództwa w całości, kwestionując przypisanie szpitalowi odpowiedzialności za zdarzenie. Rodzina wnosiła o oddalenie apelacji.
29 października 2026 roku Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, w sprawie o sygnaturze I ACa 58/26, utrzymał zasadnicze rozstrzygnięcie dotyczące odpowiedzialności szpitala. Sąd uznał za prawidłowe ustalenia faktyczne pierwszej instancji i nie podzielił argumentów pozwanych, według których zdarzenie było wyłącznie nieszczęśliwym wypadkiem, za który placówka nie odpowiada.
Sąd Apelacyjny podkreślił, że czym innym jest odpowiedzialność karna konkretnej osoby, a czym innym odpowiedzialność cywilna szpitala za działania lub zaniechania personelu. Zwrócił również uwagę, że nawet opinia sporządzona na potrzeby postępowania karnego wskazywała na zasadność zapewnienia pacjentce bezpośredniego nadzoru.
W odniesieniu do kontroli przeprowadzonej z progu sali Sąd Apelacyjny uznał takie postępowanie za uchybienie w opiece nad pacjentką. W uzasadnieniu stwierdzono wprost, że „wina personelu medycznego jest oczywista”.
Sąd drugiej instancji uznał jednak, że wysokość zadośćuczynień przyznanych przez Sąd Okręgowy była nadmierna w porównaniu z kwotami zasądzanymi w podobnych sprawach. Wziął pod uwagę między innymi to, że dzieci zmarłej były osobami dorosłymi i samodzielnymi, oraz fakt naliczania odsetek od 2022 roku.
Ostatecznie zasądzono po 100 tysięcy złotych zadośćuczynienia dla każdego z trojga dzieci, partnera życiowego oraz matki zmarłej. Dodatkowo utrzymano 4 tysiące złotych odszkodowania za koszty pogrzebu.
Łączna należność główna wynosi zatem 504 tysiące złotych, a ponadto należą się odsetki ustawowe za opóźnienie od 11 marca 2022 roku do dnia zapłaty. Sąd obniżył także przyznany każdemu z powodów zwrot kosztów procesu za pierwszą instancję z 6 767 zł do 4 511 zł, a koszty postępowania apelacyjnego wzajemnie zniósł.
Szpital i ubezpieczyciel odpowiadają za zasądzone świadczenia w ten sposób, że zapłata przez jeden z tych podmiotów zwalnia drugi z obowiązku zapłaty w tej samej części.
Przestrzeganie procedur nie zawsze wystarcza
Sprawa śmierci Renaty H. pokazuje istotną różnicę pomiędzy odpowiedzialnością karną a odpowiedzialnością cywilną placówki medycznej. Mimo że postępowanie karne zakończyło się umorzeniem, sądy obu instancji uznały, że szpital nie zapewnił pacjentce poziomu bezpieczeństwa wymaganego w jej konkretnym stanie zdrowia.
Zasadnicze znaczenie miało nie samo zastosowanie pasów, które uznano za uzasadnione, lecz pozostawienie silnie pobudzonej, zdezorientowanej pacjentki bez odpowiedniego nadzoru. W ocenie sądów szpital powinien był przewidzieć możliwość jej uwolnienia się i zastosować dodatkowe środki bezpieczeństwa.
Rozstrzygnięcie potwierdza, że procedury wewnętrzne określają jedynie ramy postępowania. Nie zwalniają placówki medycznej z obowiązku indywidualnej oceny zagrożenia i dostosowania opieki do rzeczywistych potrzeb pacjenta.
Sprawę od początku, zarówno na etapie postępowania karnego, jak i następnie w postępowaniu cywilnym przed sądami obu instancji, prowadziła Kancelaria Adwokacka adwokat Ilony Kwiecień z Dzierżoniowa.
LC




















